Column

Column #4 Jouke de Jong

Besturen met “dubbele pet”?

Als wethouder in deeltijdverband probeer ik mijn twee banen te combineren. En tot nu toe gaat dat heel goed, waarbij ik graag van de gelegenheid gebruik maak het secretariaat binnen het gemeentehuis te bedanken. Het is echter niet alleen een kwestie van goed plannen en combineren van twee banen, maar ook van goed scheiden. Immers het werk als apotheker mag geen invloed hebben op de keuzes die je maakt als wethouder. Maar onlangs kreeg ik een prachtige gelegenheid om juist wel beide vakgebieden te combineren.

Als wethouder van waterbeheer ben ik onder ander bezig met de waterzuivering. Voordat ons rioolwater weer helemaal gezuiverd is, wordt er veel werk verricht door de waterzuiveringsbedrijven. Ik heb onlangs een rondleiding gekregen met een uitleg over de route die het vervuilde water aflegt langs alle filters voordat het weer schoon is. En dat zijn er heel wat! Ondanks alle filters steekt er soms toch een probleem de kop op dat opgelost moet worden. Zo vraagt op dit moment het medicijnafval dat in het rioolwater zit veel aandacht.

Medicijnafval komt in het rioolwater terecht doordat mensen geneesmiddelen gebruiken die via de ontlasting in het water terecht komen. Dit is een lastig afvalprobleem waarbij in extreme gevallen zelfs gezorgd wordt dat speciale bakjes de ontlasting opvangen om later vernietigd te worden.

Maar er gaan ook nog steeds veel medicijnen “gewoon” door het riool omdat ze oud of over zijn. En dat lijkt natuurlijk ook heel gemakkelijk, want je gaat voor deze kleine hoeveelheden niet speciaal naar een ecostation. Toch is dat geen goed idee, want met name geneesmiddelen zijn heel moeilijk uit het water te filteren. En juist antibiotica zijn zelfs in kleine hoeveelheden slecht voor de omgeving in verband met resistentie. Hoe kunnen we dit voorkomen?

Samen met het Wetterskip Fryslân werkt onze gemeente daarom op dit moment aan een grote campagne om mensen te wijzen op de mogelijkheid oude medicijnen in te leveren via de eigen apotheek. De apotheken kunnen deze middelen weer kosteloos laten vernietigen op een goede en controleerbare manier. Zo kan de gemeente Smallingerland bijdragen aan een betere waterzuivering in samenwerking met de apotheken. En dat is weer goed voor mens en milieu en dus voor ons allen. Lever dus uw oude medicijnen altijd in bij uw apotheek. Zo helpen we elkaar en sparen het milieu.

Besturen met dubbele pet? Eigenlijk niet verstandig, maar soms geeft het een prachtkans.



Column #3 Pieter van der Zwan

Waardevol
Terwijl het jaar zijn einde nadert en het hard sneeuwt buiten, ben ik binnen ondertussen druk bezig om plannen te maken voor het nieuwe jaar. Ondertussen lopen de inmiddels ‘gewone’ zaken ook door: het nieuwe peuterspelen met de raad bespreken, jongeren op gezond gewicht krijgen en houden, milieubeleid op poten zetten en zorgen dat de nieuwe manier van inkopen bij jeugdzorg soepel verloopt voor iedereen. 
Toch is het ook een tijd voor reflectie. Zo had ik een aantal weken geleden een bijzondere ontmoeting met een jubilerend echtpaar. Hoewel ze er uitdrukkelijk geen publieke aandacht wilden schenken, werd mijn komst in de rol van locoburgemeester toch op prijs gesteld. De sfeer was feestelijk, er was koffie en gebak en wat lekkers voor daarna. Het gesprek verliep enigszins moeizaam door de doofheid van de jubilaris, maar met pen en papier kwamen we een heel eind. Ergens tijdens het gesprek pakte hij een foto uit een la. Hij liet het me zien: een zwart-witte klassenfoto, waarschijnlijk vooroorlogs dacht ik zo. En dat klopte: “Kijk dit ben ik, en daar staat David”.
David bleek een van de Drachtster joodse broers Turksma te zijn, waar onlangs een aantal “stroffelstienen” voor zijn geplaatst. Hij is tijdens de Tweede Wereldoorlog met zijn familie opgepakt en door de Duitsers vermoord. 
Maar David bleek ook een van zijn beste vrienden te zijn geweest. De man vertelde nog even door. Hij wist mij verhalen te vertellen van hun bijzondere vriendschap tijdens de oorlog. “Hij mocht soms de winkels niet in vanwege zijn ster, dan ging ik voor hem naar binnen terwijl hij buiten moest wachten”. Het werd een bijzondere ontmoeting, feestelijk en ontroerend tegelijk. Hier was iemand die door te spreken over het verleden, al was het maar heel even, recht deed aan het (te) korte bestaan van David Turksma. Hij was hem na al die jaren niet vergeten en hield de herinneringen aan zijn vriend met foto’s levend. 
Het echtpaar heb ik verzekerd uit te zullen zoeken wat we met het archiefmateriaal zouden kunnen doen. Binnenkort zullen de foto’s wellicht worden gebruikt voor een bijzondere uitgave over de stroffelstienen. Hoe mooi zou dat zijn.
Vooruitkijken is goed, maar deze ontmoeting hielp mij om daarbij niet te vergeten wat het leven écht waardevol maakt.

Column #2 Jouke de Jong

En toen stond Drachten plotseling blank….

Als nieuwbakken wethouder heb ik onder andere het rioolbeheer in portefeuille. Een onderwerp waar ik tot voor kort niet veel over nagedacht had. En een onderwerp dat thuis regelmatig tot grappen leidt.

Maar het is vooral een onderwerp dat mij ongelofelijk is gaan boeien de afgelopen weken. In de praktijk merk je, als inwoner, weinig  van het rioolbeheer Maar bij de gemeente wordt er toekomstgericht over nagedacht. En dat heeft alles te maken met het gegeven dat het  in de komende jaren er meer regen kan gaan vallen en met name in de vorm van stortbuien. En wat gaat er dan gebeuren?

Vroeger was het zo dat wij al het regenwater lieten afvoeren via het riool. Dit had natuurlijk als groot nadeel dat er veel schoon water naar de waterzuivering ging. Eigenlijk verspilde moeite (en kosten). Het had ook als nadeel dat er bij zware regenbuien niet genoeg ruimte was om alles af te voeren en een deel van het vieze rioolwater overliep in onze sloten.

Omdat de verwachting is dat er in de toekomst meer stortbuien komen, is een aantal jaren geleden besloten om het regenwater zoveel mogelijk buiten het riool af te voeren. Daarvoor leggen we in de grond een tweede buizennetwerk naast het riool.  

Ik hoor u denken: "En die stortbui dan van 28 juni? Toen stond Drachten blank. Werkt dit regenriool dan wel", zult u wellicht vragen.

Het antwoord is "ja". Eigenlijk was die bewuste dag een hele mooie test voor ons. Er zijn namelijk die dag 2 buien gevallen. Rond de middag was er een bui van 30mm en een paar uur later weer van 30mm. Ons riool moet hoosbuien van 20mm aankunnen. Dat was ’s middags geen enkel probleem. Maar de bui van de avond werd net wat teveel. Het gevolg was dat een aantal straten in Drachten blank kwamen te staan. Maar zelfs die tweede bui was binnen een uur volledig “verwerkt”, zonder noemenswaardige schade. Oftewel, Drachten is berekend op regenbuien die zwaarder zijn dan wat we aan moeten kunnen. Zelfs veel zwaarder.

Dit is niet alleen het gevolg van het bouwen van het regenwaterriool, maar ook van het beleid dat we het overmatige water van stortbuien eerst tijdelijk willen “opslaan” in onze sloten. Daarom hebben we de afgelopen jaren op verschillende plekken in Drachten extra sloten gegraven. Zo hebben we een extra buffer, en zijn we klaar voor de toekomst en houden we droge voeten met z’n allen… op een uurtje na af en toe…

Column #1 Pieter van der Zwan

“Dag, meneer de wethouder!”
Het is een begroeting die ik de afgelopen weken veel heb gehoord. En dan vooral wanneer ik vrienden en bekenden weer tegenkwam, maar nu in mijn nieuwe rol. Ik kon mij niet geheel aan de indruk onttrekken dat er soms wat lichte ironie in doorklonk. Maar goed, zo vaak wordt er geen meneer tegen je gezegd. Tel uw zegeningen.
 
Als raadslid was ik al aardig betrokken bij veel dossiers, maar als wethouder is dat een ander verhaal. Veel overleggen, bijgepraat worden en afstemmen met collega’s, ambtenaren en raad. Van inkoop van zorg voor onze jeugd tot afval, duurzaamheid en milieuzaken. Soms duizelt het mij, maar de hoofdlijn krijg ik zowaar al aardig te pakken.
Vorige week is het nieuwe regeerakkoord gepresenteerd in Den Haag, zo ongeveer tegelijkertijd met de presentatie van de Friese Energie Strategie in Leeuwarden. We stappen af van fossiele brandstoffen zoals aardgas en willen in 2050 naar 100% groen energieverbruik. Dat betekent nogal wat: geen nieuwe gasboringen in Friesland(!), maar vooral op zoek naar nieuwe ‘groene’ bronnen van energie. En wat dit betekent voor ons allemaal? Dat is allemaal nog niet zo duidelijk, maar dát het anders wordt, staat vast. Alleen de vraag is: ten koste van wie? Zijn we op tijd voorbereid, zodat niet op het laatste moment de minst vermogenden in de knel komen? Let wel op: dat kunnen dan uw en mijn kinderen zijn. Nu wil ik alvast graag mijn steentje aan bijdragen om dat te voorkomen.
 
Op weg naar een volgende vergadering, liep ik het gemeentehuis uit en trof een pas getrouwd stel aan, poserend voor de camera. “Zo mooi hè”, een dame op leeftijd stootte mij kort aan, “ik moet er altijd wel even een traantje om laten.” Wat haar dan zo trof? “Ja, dat moment dat je samen de ringen om elkaars vingers schuift, dat hadden mijn man en ik ook jaren geleden. Echt iets van ons samen en dat zie je dan nu ook weer gebeuren, zo mooi.” Zichtbaar verliefd staat het kersverse bruidspaar aan het begin van een avontuur. 
Voor welke opgaven wij met elkaar straks komen te staan wordt steeds duidelijker, maar hoe kijken wij in 2050 terug? Zij durven het in ieder geval aan om te investeren in de toekomst en de soms lastige uitdagingen aan te gaan, met zichtbaar vertrouwen. Ik vervolgde mijn weg. Mooi vak hoor, ‘meneer de wethouder’.